Sacha Voogd

Het is zomer. Al halen we nog niet de tropische temperaturen van vorig jaar en worden we af en toe verrast door een regen- of onweersbui, het is onmiskenbaar zomer. Tijd voor afsluitende zomerbarbecues, jaarlijkse etentjes, lange wandelingen langs het strand of in het bos,  of gezellige boottochtjes.
’s Morgens vroeg blijven de straten stil – de schoolkinderen zijn vertrokken naar camping of vakantiehuis. In de supermarkt is het rustiger, de kassarijen zijn korter en de files nemen langzaam af. En, hoewel mijn eigen vakantie nog even op zich laat wachten – zo’n zomer maakt ook mij ‘een beetje lui’. Liever dan achter de laptop te kruipen, pak ik een mooi boek op en nestel ik me in de tuin of op de bank.

Ochtendroutine
Mijn eerdere boeken schreef ik vooral in de vroege uurtjes. Ook voor het schrijven aan mijn roman-in-wording maakte ik gebruik van de ochtenden. Een uurtje eerder opstaan en alvast wat schrijven. Het is vroeg licht ’s morgens, toch lukt het me niet. Ik draal en luier, en ineens is het alweer de hoogste tijd om naar mijn betaalde werk te gaan. Mijn laptop thuis is wéér niet opgestart, ik ben al veel te lang ‘los’ van mijn verhaal. Hoogste tijd om eens op een rijtje te zetten waarom het niet lukt én – belangrijker! – wat ik daaraan ga doen.

Metaschrijven
Ik besteed een vrije zaterdagochtend aan het schrijven óver mijn verhaal en mijn schrijfproces. Inmiddels staat er al behoorlijk wat tekst in een eerste versie, maar ik ben niet tevreden over de vorm. Toch doorschrijven naar het einde, of alvast beginnen met herschrijven? Dat laatste is mijn valkuil, eerst wil ik een eerste versie af hebben. Ik schrijf meestal in chronologische volgorde, ik haal mijn opzet erbij en check of het einde van het verhaal nog past bij wat er nu ligt. Er zijn wat aanpassingen nodig, maar dan heb ik weer een beeld van wat ik nog te schrijven heb.

 De tien-minuten-methode
Ik heb hem vaker gebruikt in tijden waarin ik ‘vast’ zat. Zet een timer op tien minuten en begin te werken. Tien minuten is genoeg om die laatste scene te herschrijven, steekwoorden te noteren voor die volgende scene waar ik mee aan de gang wil of een dialoog aan te passen. Het belangrijkste voordeel van deze methode: het gebeurt me bijna altijd dat ik er na tien minuten niet meer mee wil  stoppen en gewoon lekker doorschrijf.

 Schrijf (ergens) anders
Ik werk op een laptop en zit dan graag aan de eettafel. Een enkele keer wijk ik uit naar een andere werkplek in huis. Maar soms, als ik mezelf los wil schrijven, ga ik naar buiten. Op een bankje in het park of op de hei, op een terrasje in het centrum… Ik schrijf met een pen in één van de vele schrijfnotitieboekjes die ik heb. Daar komt dan geen kant-en-klaar verhaal uit, maar het levert gedachtenspinsels, schetsen en ideeën op die ik later kan gebruiken.

 Schrijf iets anders
Ik schreef het al, ik ben een chronologische schrijfster, het verhaal ontrolt zich vaak terwijl ik schrijf. Toch kan het helpen om die lijn los te laten en alvast in die éne scene te duiken waar ik zin in heb. Zo heb ik voor mijn vorige roman, Niet met Opzet, de eindscène geschreven voor ik het conflict uitgewerkt had. En tijdens het schrijven van die eindscène ontdekte ik ineens waar het verhaal óók over gaat: niet alleen het geheim tussen twee geliefden, maar ook de relatie van een vrouw met haar moeder.
En tot slot: soms kies ik tussendoor voor een ander genre en schrijf ik bijvoorbeeld een kort verhaal. En dat is precies wat ik nu ook gedaan heb: het werk aan de roman is blijven liggen, maar er is wel een blogtekst tot stand gekomen.

In mijn vorige blog liet ik een verhalengenerator het werk doen. Op basis van een groot aantal door mij aangegeven variabelen kwam tenslotte een (Engelstalig) verhaal tot stand. In datzelfde blog beloofde ik ook zelf aan het werk te gaan – ik was benieuwd welk verhaal er uit mijn eigen pen zou rollen als ik met dezelfde variabelen aan de slag zou gaan.
Het werd nogal wat gepuzzel – mijn schrijfstijl kenmerkt zich door spaarzaam gebruik van bijvoeglijke naamwoorden en beeldspraak, maar bij dit experiment kwam ik er niet onderuit, wilde ik alle variabelen inderdaad een plek geven. Vanuit de gedachte dat creativiteit gebaat is bij beperking startte ik met schrijven. Gaandeweg kreeg ik er steeds meer plezier in als ik wéér een term uit mijn lijstje kon wegstrepen omdat het zijn plek gevonden had. Uiteindelijk is het gelukt en zitten alle variabelen in het verhaal dat je hieronder vindt. Of het beter is geworden dan het verhaal dat de generator heeft geproduceerd? Dat hoor ik graag van jullie in een reactie.

BLUFPOKER

Mildred Donaldson staat voor het raam en staart naar de regen die de Amsterdamse zaterdagmiddag in een grijze waas hult. Begrafenisweer, noemde ze dit vroeger. Ondanks het koude en vochtige weer is het druk. Rondvaartboten varen over de grachten, op de smalle straat verdringen toeristen en winkelpubliek zich. Een vrouw jogt zich achter een in plastic gehulde buggy een weg naar het park. Een oude man baant zich een weg door de menigte, een hand tegen zijn groezelige hoed gedrukt.
Als Zach de kamer binnenkomt, draait Mildred zich om. Hij heeft thee gezet en geeft haar een beker waar de damp van af slaat.
‘Wil je er een sandwich bij?’ vraagt hij.
Ze schudt haar hoofd en gaat zwijgend aan de tafel tegenover hem zitten, de benen over elkaar geslagen. Haar knie stoot tegen de tafelrand.
De man tegenover haar oogt jonger dan hij is. Een mooie jongen is hij, nog steeds. Hij weet het van zichzelf, ook nu gebruikt hij al zijn charme als hij haar hoopvol aankijkt, kwetsbaar als een kleuter.
‘Wat vind je ervan?’ vraagt hij. ‘Het is een fantastische investering.’
Mildred bestudeert haar vingernagels. Bij haar pink is een stukje van de roze lak afgebladderd. Nu zou ze dapper moeten zijn. Ze kan het niet over haar hart verkrijgen hem de waarheid te vertellen. Een lafaard, dat is ze.
‘Twintigduizend euro,’ zegt Zach. ‘Dat is alles wat ik nodig heb om me in te kopen. Er moet meer dan genoeg geld op onze spaarrekening staan.’
De angst kronkelt zich als een slang om Mildreds hart.
Zach heeft hun financiën altijd aan haar overgelaten. ‘Jij bent de manager,’ grapte hij vaak.
Voor zover zij weet, heeft hij zelfs geen inloggegevens, hij kijkt nooit naar hun bankrekening. Ze hoort geritsel in de keuken. Weer die verdomde muizen. ‘We zouden een kat moeten nemen,’ zegt ze. ‘Een jonkie misschien, ergens van een boerderij.’
Zach fluit zachtjes. ‘Maar wat vind je? Het is een goed voorstel, toch? Met de verhuur verdienen we dat geld in vijf jaar terug. Veel slimmer dan het geld op de bank te laten staan.
Hij kan niet weten dat hun financiële situatie allang niet meer stabiel is. Het is zijn schuld, denkt Mildred. Hij had die baan nooit moeten aannemen. Hij moest zo nodig avonddiensten draaien.
Die eerste avond zat ze verloren in hun appartement. Doelloos dwaalde ze rond op internet, tot ze een online pokerspel vond. Dat werd haar tijdbesteding op die eenzame avonden. Telkens weer werd ze verscheurd door tegenstrijdige krachten. Inmiddels heeft het verlies reusachtige proporties aangenomen. Compleet losgeslagen, dat is ze.
‘En?’ vraagt Zach. Er trekt een bezorgde frons tussen zijn wenkbrauwen. ‘Heb je me eigenlijk wel gehoord?’ Hij reikt over de tafel naar haar hand en speelt met haar vingers.
Mildred zou haar hand willen terugtrekken en uitvallen, zeggen dat het voorbij is. Dat ze hem niet nodig heeft in haar leven. Als ze weggaat hoeft ze niets op te biechten. Alles liever dan hem deelgenoot maken van haar probleem. Hij zal het voor haar willen oplossen, als de galante ridder die ze zo vaak in hem ziet. Een regeling gaan treffen, een plan opstellen. Haar beletten om te spelen.
‘Ik kijk er vanavond naar,’ belooft ze. ‘Morgen praten we verder.’
Zach staat op. ‘Ik moet weg,’ zegt hij. Hij plant een kus op haar hoofd en loopt de kamer uit.
‘Wacht maar niet op mij, vanavond. We hebben een krappe bezetting, het kan laat worden.’
Mildred knikt en wacht tot ze de deur beneden dicht hoort vallen. Dan haast ze zich overeind en pakt de laptop uit de kast. Een goede hand vanavond, dat is alles wat ze nodig heeft. Dan hoeft Zach er niets van te weten.